• 1. Wat is palmolie?

    Palmolie is de meest gebruikte plantaardige olie in de wereld en is een ingrediënt in een groot deel van de producten die we dagelijks gebruiken. Palmolie geeft structuur aan producten en in voedingsmiddelen vervult palmolie een belangrijke rol als bijvoorbeeld smaakmaker.

    Palmolie wordt gewonnen uit de palmvrucht. Deze tropische vrucht is rood van kleur door en heeft ongeveer de grootte van een grote olijf. De vrucht heeft een pit, waar palmpitolie van wordt gemaakt. Elke palmvrucht bevat ongeveer 30-35 % olie.

    Voor meer informatie over palmolie zie deze presentatie of deze video.

  • 2. Hoe kan het dat er toch nog zoveel misstanden, zoals ontbossing, worden beschreven in NGOs rapporten over de palmolie industrie?

    De Dutch Alliance erkent dat nog niet alle palmolie duurzaam is en deelt zorgen over bedrijven die nog steeds ontbossen voor palmolie. De leden van de Dutch Alliance gebruiken daarom sinds 2015 alleen maar duurzame palmolie voor de Nederlandse markt.

    Wereldwijd wordt er momenteel 20% duurzame palmolie geproduceerd. Om de totale palmolieketen te verduurzamen moet de vraag naar duurzame palmolie buiten Nederland ook toenemen. Daarnaast moeten niet duurzame palmolieproducenten betrokken worden bij de verduurzaming. Veel palmoliehandelaren en levensmiddelenbedrijven hebben daarom beleid om alleen duurzame palmolie te gebruiken waar geen ontbossing voor heeft plaatsgevonden, geen ontwikkeling op veenland en geen uitbuiting van werknemers en lokale bevolking. Alle palmolie die in Nederland wordt geïmporteerd valt onder dit beleid.

    De Dutch Alliance roept NGOs op om samen te werken met palmoliebedrijven om hun duurzaamheidsbeleid goed uit te voeren.

  • 3. Waar komt palmolie vandaan?

    Palmolie wordt gewonnen uit de vruchten van de oliepalm (Elaeis Guineensis). Oliepalmbomen komen oorspronkelijk uit west Afrika, maar groeien tegenwoordig in vrijwel alle gebieden rond de evenaar. Het grootste volume palmolie, 85% van de wereldproductie, komt uit Indonesië en Maleisië, maar ook steeds meer uit Latijns Amerika. In deze landen wordt palmolie zowel op grote plantages als op kleine familiebedrijven geteeld. Duurzame palmolie is afkomstig van plantages gecertificeerd volgens de Principles and Criteria (P&C) van de RSPO of dat onder een bedrijfsspecifiek duurzaamheidsbeleid valt. In 2018 werd 20% (RSPO) van de wereldproductie palmolie op deze manier duurzaam geproduceerd. 100% van alle palmolie die in Nederland wordt geimporteerd valt onder duurzaamheidscommitments.

  • 4. Hoe wordt palmolie verwerkt?

    Palmolievruchten kunnen ongeveer tien keer per jaar geoogst worden wanneer de oliepalmen 3 à 4 jaar oud zijn. Hierna blijven de oliepalmen tot wel 25 jaar in productie Na oogst worden palmolievruchten verzameld en getransporteerd naar de oliemolen. Daar worden de vruchten geperst tot de roodkleurige ruwe palmolie. Dit moet binnen uiterlijk 24 tot 48 uur gebeuren om de kwaliteit van de vrucht te behouden. Palmvruchten bevatten naast het vruchtvlees ook een pit. Deze palmpitten worden verder verwerkt tot palmpitolie en palmpitmeel. In een oliemolen kunnen verschillende stromen van palmvruchten - van verschillende plantages of kleine boeren samenkomen. Hier is het van belang dat de duurzaam geproduceerde palmolie niet of gecontroleerd in aanraking komt met niet duurzame palmolie. Vanaf transport naar en van de oliemolen wordt duurzame palmolie daarom gescheiden gehouden van niet duurzame palmolie.

    Na transport naar Nederland wordt de ruwe palmolie geraffineerd. Tijdens dit proces wordt de olie gezuiverd, ontkleurd en ontgeurd. Hier wordt de palmolie naar smeltpunt gescheiden in twee verschillende fracties; de in Nederland vloeibare fractie palmolëine en de vaste fractie palmstearine, die vervolgens ook weer tot verdere palmoliederivaten bewerkt kunnen worden.

  • 5. Waarom zit er palmolie in mijn product?

    Palmolie is een ingrediënt dat erg veelzijdige toepasbaar is. Anders dan andere plantaardige oliën heeft palmolie een vaste structuur bij kamertemperatuur. Hierdoor geeft het vorm en structuur aan producten. In voedingsmiddelen vervult palmolie bovendien een belangrijke rol als smaakmaker.

    Palmolie is de meest gebruikte plantaardige olie. Dit komt met name door de hoge opbrengst olie per hectare ten opzichte van andere plantaardige oliën.
    Europa is de derde importeur van palmolie in de wereld. De grootste vraag naar palmolie komt uit India, Indonesië en China.

  • 6. Hoeveel palmolie wordt er geproduceerd?

    Oliepalmen worden zowel gekweekt op grote plantages als door kleinschalige landbouwbedrijven. Circa 85% van de teelt vindt plaats in Indonesië en Maleisië. Als gevolg van bevolkingsgroei en de toename van de welvaart in landen als China en India blijft de vraag naar palmolie sterk groeien. Momenteel wordt er meer dan 60 miljoen ton palmolie geproduceerd. Dit is bijna 40% van de wereldwijde productie van plantaardige olie. Palmolie gebruikt daarentegen slechts 7% van de landbouwgrond van alle plantaardige olie. De verwachting is, dat de productie van palmolie zal groeien naar 68 miljoen ton in 2020.

  • 7. Wat kan ik doen als consument?

    Bijna alle producten in de Nederlandse supermarkt bevatten al duurzame palmolie. Het is belangrijk dat deze bedrijven de verduurzaming van de palmolieketen blijven stimuleren. Duurzaamheid is een voortdurend proces waarbij telkens verbeteringen noodzakelijk zijn. Extra druk op bedrijven om zich hiervoor te blijven, maar ook waardering voor bedrijven die de goede stappen zetten blijft daarom belangrijk. Koop daarom producten met duurzame palmolie.

  • 8. Wat doet het bedrijfsleven in Nederland?

    Fabrikanten van producten met palmolie spelen een belangrijke rol in het verduurzamen van de palmolieketen. De Dutch Alliance for Sustainable Palm Oil is een samenwerkingsverband van de in Nederland gevestigde schakels in de palmolieketen; de raffinadeurs van palmolie, de verschillende sectoren die de palmolie verwerken en de retail die consumentenproducten aanbiedt waarin palmolie verwerkt is. Deze partijen werken samen aan het stimuleren van de productie en het gebruik van duurzaam geproduceerde palmolie. Ook in andere Europese landen maken bedrijven en brancheorganisaties commitments voor duurzame palmolie. In België, Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Noorwegen en Zweden zijn hiervoor vergelijkbare initiatieven opgericht als de Dutch Alliance. Deze initiatieven dragen bij aan het vergroten van de vraag en productie van duurzame palmolie. Voor een wereldwijde omschakeling naar duurzame palmolie is het echter ook van belang dat ook opkomende economieën zoals China en India hun palmolieketens verduurzamen.

  • 9. Wat is de RSPO?

    Een van de belangrijkste standaarden gebruikt in de voedingsmiddelenindustrie is de Roundtable for Sustainable Palm Oil (RSPO). De RSPO is een platform van bedrijven, investeerders en maatschappelijke organisaties in de palmolieketen die zich in zetten voor duurzame palmolie. Gezamenlijk hebben zij internationaal geaccepteerde criteria opgesteld voor duurzame palmolie productie. Deze schrijven onder andere voor dat aangesloten palmolieproducenten hun plantages niet uitbreiden ten koste van tropisch regenwoud en gebieden met een hoge biodiversiteit. Ook zijn er criteria opgenomen over het respecteren van de rechten van werknemers en de lokale bevolking. Steeds meer bedrijven sluiten hierbij aan of committeren zich aan nog verdergaande eisen voor duurzame palmolie. Daarnaast heeft de RSPO verschillende handelssystemen opgezet waarmee duurzame palmolie in verschillende vormen kan worden opgenomen. De Nederlandse oliën- en vettensector heeft actief bijgedragen aan de totstandkoming en vormgeving hiervan. Overige standaarden voor duurzame palmolie zijn onder andere de 'International Sustainability Standard (ISCC)' en 'Rainforest Alliance'. Ook de twee grootste producerende landen Maleisië en Indonesië zetten met nationale standaarden voor duurzame palmolie stappen richting een duurzamere palmolieproductie. Inmiddels is 20% van de wereld palmolieproductie duurzaam geproduceerd (RSPO).

  • 10. Is alle palmolie te traceren tot de oorsprong?

    Veel bedrijven kunnen ook al voor grote delen van hun olie zeggen van welke oliemolens de palmolie afkomstig is. Meer transparantie en inzicht in deze keten kan een goede manier zijn om duurzame praktijken te bevorderen. Traceerbaarheid is daarom geen einddoel op zich, maar een instrument om ook bedrijven en boeren die nog niet duurzaam zijn beter te bereiken. Voor meer uitleg over traceerbaarheid en duurzame palmolie zie deze video.

  • 11. Kunnen we in plaats van palmolie niet beter andere oliën gebruiken?

    Van alle plantaardige oliën die in de wereld worden geconsumeerd, is bijna veertig procent palmolie. Oliën worden vaak in een mix gebruikt in producten, elke olie heeft daarbij zijn eigen specifieke eigenschappen.

    Palmolie levert energie en geeft structuur aan producten. In voedingsmiddelen vervult palmolie bovendien een belangrijke rol als smaakmaker. De technische eigenschappen van palmolie maken dat er niet zo maar een andere vervangende olie is te vinden met dezelfde eigenschappen en al zeker niet een olie die even productief/efficiënt is.

    Weggaan uit palmolie is geen oplossing voor duurzaamheidsproblemen. Als we palmolie vervangen hebben we meer land nodig en verdwijnt de druk en beloning voor duurzaamheid voor producerende bedrijven. Ook zullen kleine palmolieboeren hun inkomen verliezen.

    Juist de keuze voor duurzame palmolie draagt bij aan de bescherming van bossen, mensenrechten en betere landbouwpraktijken.

  • 12. Gaan standaarden voor duurzame palmolie wel ver genoeg?

    De Roundtable for Sustainable Palm Oil (RSPO) is de meest gebruikte standaard voor duurzame palmolie. Deze standaard wordt iedere vijf jaar herzien. Alle partijen zijn daarbij welkom verbetering aan te geven. Daarnaast hebben veel bedrijven duurzaamheidcommitments die verder gaan dan de RSPO. De palmoliesector heeft zelfs het hoogst aantal commitments van bedrijven (59%). Ook een aantal van maatschappelijke organisaties en bedrijven in de Palm Oil Innovation Group zetten zich in voor de verbetering van standaarden voor duurzame palmolie. Dit richt zich met name op geen ontbossing, geen ontwikkeling op veenland en geen uitbuiting van werknemers en lokale bevolking.

    De Dutch Alliance ondersteunt de aanscherping van de principes en criteria van de RSPO standaard met eisen over 'geen ontbossing, geen ontwikkeling op veenland en geen uitbuiting van werknemers en lokale bevolking' die in november tijdens de rondetafelbijeenkomst van de RSPO worden voorgesteld.


  • 13. Hoeveel oppervlak aan palmolieplantage is er?

    Wereldwijd zijn er ongeveer 19 miljoen hectare palmolie (Oilworld Annual 2016). Dit is een toename van ongeveer 13 miljoen hectare sinds 1990. Dit is ongeveer 7% van alle landbouwgrond voor gebruikt voor plantaardige olie. Het totale palmolieareaal in Indonesië is momenteel 9.6 miljoen hectare en in Maleisië 5 miljoen hectare.

  • 14. Wat is het verband tussen palmolie en ontbossing?

    Ontbossing en de productie van palmolie hebben niet altijd een direct causaal verband. Palmolie is een van de landgebruiken waarvoor tropisch regenwoud moet verdwijnen, maar andere landgebruiken zoals houtkap, mijnbouw en plantages voor pulp en papier of rubber dragen ook bij aan ontbossing. Wereldwijd draagt palmolie volgens FAO cijfers bij aan 5% van de tropische ontbossing tussen 1990 en 2015.

    De snelheid van ontbossing in palmolie producerende landen is dan ook niet gelijk aan de toename aan palmolieplantage areaal. In Indonesië bijvoorbeeld, was de totale ontbossing in de periode 1990-2015 27mha (FAO). Voor een vergelijkbare indruk zie ook de website van Global Forest Watch. Tegelijkertijd stelde Maleisië begin jaren negentig al een wet in werking waardoor er niet meer dan 50% ontbost mag worden. Veel palmolieplantages in Maleisië, maar ook op Sumatra, zijn daarom te vinden op oude rubber of cacao plantages.

    Juist duurzame palmolie zorgt er voor dat we ontbossing kunnen terugdringen. Duurzame bedrijven kappen geen tropisch regenwoud, betrekken lokale boeren en overheden voor duurzaam landgebruik en intensiveren de productie van palmolie om meer olie per hectare te krijgen. Met name bij kleine palmolie boeren is er nog veel verbetering mogelijk.

    Voor meer informatie over palmolie en ontbossing zie deze infographic.